Κυριακή, 16 Ιουνίου 2013

Η ΧΛΩΜΗ ΜΠΛΕ ΚΟΥΚKΙΔΑ ΜΑΣ


Η Χλωμή Μπλε Κουκκίδα είμαι μια φωτογραφία της Γης που τραβήχτηκε το 1990 από το Voyager 1 από απόσταση ρεκόρ, δείχνοντας αμυδρά τον πλανήτη μας μέσα στο αχανές διάστημα. Μετά από αίτημα του Carl Sagan το Voyager, καθώς εγκατέλειπε το ηλιακό μας σύστημα, έστρεψε για μια τελευταία φορά τις κάμερες προς τη Γη, τραβώντας τη φωτογραφία, από την οποία εμπνεύστηκε ο τίλος του ομότιτλου βιβλίου: Pale Blue Dot: A Vision of the Human Future in Space (1994).

"Το διαστημικό σκάφος ήταν πολύ μακριά από το σπίτι. Σκέφτηκα ότι θα ήταν καλή ιδέα, αμέσως μετά τον Κρόνο, να φροντίσουμε να λάβει μια τελευταία ματιά πίσω. Από τον Κρόνο, η Γη φαίνεται πολύ μικρή για το Voyager: Ο. πλανήτης μας θα ήταν ένα σημείο φωτός, ένα μοναχικό pixel, που δύσκολα διακρίνεται από τα άλλα σημεία φωτός του Voyager: ...μια χλωμή μπλε κουκκίδα.... " (Carl Sagan).

Ο Carl Sagan Edward, Ph.D. (1934-1996) ήταν Αμερικανός αστρονόμος, αστροχημικός, συγγραφέας, και άκρως επιτυχημένος παρουσιαστής της αστρονομίας, της αστροφυσικής και των άλλων φυσικών επιστημών. Ήταν από τους πρωτοπόρος εξω-βιολογίας και προώθησε την αναζήτηση για Εξωγήινη Νοημοσύνη (SETI).
Έγινε παγκοσμίως γνωστός για το συγγραφικό επιστημονικό του έργο και για την από κοινού σύνταξη και την παρουσίαση της βραβευμένης τηλεοπτικής σειράς του '80 "Cosmos: A Personal Voyage", το οποίο έχει δει κατά περισσότερο από 600 εκατομμύρια άνθρωποι σε περισσότερες από 60 χώρες, καθιστώντας τη μία από της πιο δημοφιλής τηλεοπτικές σειρές ντοκυμαντέρ στην ιστορία. (Η σειρά είχε προβληθεί τη δεκαετία του '80 και στη χώρα μας).

 Το Voyager 1 εκτοξεύτηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1977. Ο Καρλ Σάγκαν ως μέλος της ομάδας, πρότεινε το Voyager να τραβήξει μια φωτογραφία της Γης από την άκρη του ηλιακού συστήματος. Πράγματι, στις 14 Φεβρουαρίου 1990, αφού το Voyager 1 ολοκλήρωσε πρωταρχική αποστολή του, η NASA διέταξε το διαστημικό σκάφος να γυρίσει την κάμερα του προς τα πίσω, και να φωτογραφήσει τους πλανήτες του Ηλιακού μας Συστήματος από εκείνη τη μακρινή θέση.

Πέμπτη, 13 Ιουνίου 2013

Cats in Ancient Egypt



The ancient Egyptians were respectful towards the animals that shared their world and associated many of them with deities or positive human characteristics. However, no animal was held in such esteem as the cat. Cats were closely connected to a number of gods and goddesses, and there is evidence that they were considered to be demi-gods in their own right. As an inscription in the Valley of the Kings states;
"You are the Great Cat, the avenger of the gods, and the judge of words, and the president of the sovereign chiefs and the governor of the holy Circle; you are indeed the Great Cat."
As a primarily agrarian society, the ancient Egyptians had a distinct problem with mice, rats and snakes all of whom threatened the grain stores. It is thought that the ancient Egyptians learned that wild cats preyed on these scavengers and so began to leave out food (such as fish heads) to tempt the cats to visit them regularly. This suited the cats perfectly as being close to human settlements not only provided them with a ready supply of food (the vermin and the food left by humans) but also helped them to avoid larger predators. As this symbiotic relationship developed cats were welcomed indoors and eventually consented to move in with their human friends and rear their kittens in the safety of the home.

Their diet changed somewhat as they were provided with food by grateful humans, and breeding programs heightened certain characteristics in the formerly wild animals. The ancient Egyptians even hunted with their cats, a seemingly amazing feat of co-operation with an animal renowned for its stubborn individualism. Most importantly, they loved and respected their cats for being playful and affectionate companions but also highly intelligent skilful predators.
Cats were also important in the interpretation of dreams. Apparently seeing a cat in your dream confirmed that you would have a good harvest.
The Egyptians did not distinguish between a wild cat and a domesticated cat; all cats were known as "miu" (or "miut") often translated as "he or she who mews". The origin of this name is not clear but it seems likely that it is an onomatopoetic reference to the sound a cat makes (mew). However, some commentators have suggested that it also related to the word miw (to see). It seems that it was rare for a cat to be given its own specific name (rather than being called "miu" or "miut"). However, there are exceptions such as the cat named "Nedjem" ("sweetie") and another named "Tai Miuwette" ("the little mewer") who was the companion of crown prince Thutmose (eldest son of Amenhotep lll and brother of Akhenaten). Little girls were often named "Miut" (literally meaning "female cat") displaying the Egyptians fondness for both cats and children.

 

History

There were two main breeds of cat native to Ancient Egypt. The jungle cat (Felis chaus) and the African wildcat (Felis silvestris lybica). The latter had a calmer temperament and so was more commonly domesticated than its wilder relative. The two species eventually merged creating a new breed which was closely related to the modern Egyptian Mau. As the cat was domesticated, further changes in temperament and appearance became apparent. Cats became more colourful (as the need to be almost permanently camouflaged lessened), their bodies became smaller and less muscled (due to changes in diet and activity), their brains became smaller (as a result of the reduction in necessary survival instincts) and they developed an increased tolerance for humans.
It seems that the cat is in fact indigenous to Egypt. There is evidence that the majority of the world´s cats can trace their ancestry to an Egyptian cat. It is sometimes suggested that cats were introduced into Egypt from Persia around 2000 B.C.E or from Nubia during the New Kingdom but this is unlikely due to significant evidence that cats lived in Egypt before these dates. In fact, archaeologists found a man interred with his cat in a burial mound in Mostagedda near Asyut dated to around 6,000 years ago. The cat may not have been domesticated, but was clearly important to the deceased. It is generally suggested that cats were domesticated in Egypt around 2000 B.C.E. Dogs had already been domesticated for over a thousand years by this time.



From the New Kingdom cats often appear in tomb paintings along with their human families. People were often depicted on hunting trips with their cats (who would retrieve birds and fish for their human companion). However, one of the most common (and in my view the sweetest) representations depicts the cat sitting under or beside the chair of the mistress of the house offering her protection and friendship. Cats had always been popular and were associated with some very powerful goddesses.
However, when the town of Bubastis (Per-Bast) was established as the royal residence by Shoshenq I (Dynasty Twenty-two) the goddess Bast was promoted to a position of great power, as were the cats with whom she was so closely associated.
Herodotus visited Bubastis in 450 B.C.E. and noted that although the temple of Bast was "not as large as those of other cities, and probably not as costly, no temple in all of Egypt gave more pleasure to the eye". He also confirmed that the annual festival of Bast held in the city was the one of the most popular in all of Egypt. Hundreds of thousands of pilgrims came from all over Egypt to celebrate by drinking, dancing and singing and to pray to the goddess for her favour over the coming months. The festival was so famous that it made it onto a hit list of the prophet Ezekiel (Ezekiel 30:17, sixth century B.C.E.) who warned that "The young men of Aven and of Pibeseth (Bubastis) shall fall by the sword: and these cities shall go into captivity". Bubastis was destroyed by the Persians in 350 B.C.E. and the cult of Bast was officially banned by imperial decree in 390 AD and the fortunes of the cat waned with the demise of the goddess. The cat was no longer divine or an incarnation of a god.

Deities associated with Cats

The most famous cat deity was Bast but there are also a number of other ancient Egyptian gods who were associated with cats. Neith occasionally took the form of a cat and the cat was one of Mut´s sacred symbols. Both the Book of Gates and the Book of Caverns refer to a cat god named Miuty (or Mati or Meeyuty). This god protects the Eleventh Division of the Duat in the Book of Gates (the division just before dawn) and watches over the enemies of Ra in the Book of Caverns. It is also possible that this deity is one and the same as "Mauti" who is depicted in the Tomb of Seti II and may also refer to Mau or Mau-Aa (the great cat) as a form of Ra

 The Great Cat defeating Apep on the Papyrus of Hunefer

In the Seventeenth Chapter of the Book of the Dead, Ra takes on the form of a cat named simply "Mau" (cat) in order to kill the serpent Apep. The text reads;
"I am the cat (Mau), who fought hard by the Persea tree in Annu on the night when the foes of Neb-er-tcher (a form of Osiris) were destroyed", The male cat is Ra himself and he is called "Mau" because of the words of the god Sa, who said about him, "who is like (mau) unto him?" and thus his name became "Mau" (cat). "

Cats were also associated with the "Eye of Ra" and linked to the goddess Isis because they were perceived to be great mothers.

Status of Cats

 a cat in front of an offering table; adapted from the design on a sarcophagus

Many animals were seen as the representatives of gods (for example, crocodiles, hawks and cows) but the animals themselves were not considered to be divine. However, there is some evidence that every cat was considered to be a demi-god (although some Egyptologists do not agree). According to one theory, the cat as a semi-divine being could not be owned by a mere human. Only the pharaoh had a high enough status to own a cat. Thus all cats were under the guardianship of the pharaoh and harming a cat was treason.

As a result, there were extremely heavy penalties for harming cats throughout Egyptian history. At the height of Bast´s popularity killing a cat, even accidentally, was punishable by death. Diodorus Siculus wrote "Whoever kills a cat in Egypt is condemned to death, whether he committed this crime deliberately or not. The people gather and kill him. An unfortunate Roman, who accidentally killed a cat, could not be saved, either by King Ptolemy of Egypt or by the fear which Rome inspired." However, some feline mummies recovered from Bubastis display severe trauma to the head or neck, indicating that they had been intentionally killed. This of course contrasts with the law regarding the killing of cats. However, it is thought that this action was considered acceptable in Bubastis to prevent an explosion of the feline population and that all the cats were offered to Bast (and would therefore live eternally in kitty-heaven). Anyone else deliberately harming a cat was in deep trouble.
It was apparently illegal to export cats to neighbouring countries. This led to a thriving trade in smuggled cats! Court records confirm that armies were occasionally dispatched to rescue the kidnapped felines and bring them home to Egypt.
Herodotus claimed that on discovery of a house fire, the men from the house would line up outside the building to protect the cats from danger. He suggested that the cats would "leap into the fire" unless protected by the men, which seems rather unlikely unless their kittens were still inside the home. This story may well be made up or exaggerated, but again highlights the high status of the cat in Egyptian society.
Herodotus also recorded that the Persians used the Egyptian´s love of cats against them. Apparently, the Persians captured a large number of cats and let them loose on the battlefield outside Pelusium. When the Egyptians saw the terrified cats running around the battlefield, they surrendered rather than risk harm to their beloved friends.


Mummification and Burial


When a cat died, their human family would go into a deep mourning and shave their eyebrows. The cat would then be mummified and buried along with provisions such as milk, mice and rats. Cats were often taken to Bubastis to be buried, but tombs have also been discovered in Giza, Abydos, Denderah and Beni Hasan. For example, a tomb in Beni Hassan was discovered in 1888 which contained an estimated 80,000 feline burials.



The deceased cat was wrapped in fine linen and taken to be embalmed. Diodorus recorded that the deceased cat was "treated with cedar oil and such spices as have the quality of imparting a pleasant odour and of preserving the body for a long time."




copyright J Hill 2010 

Source: http://ancientegyptonline.co.uk/cat.html

Κυριακή, 9 Ιουνίου 2013

Πώς προέκυψαν ο μύθος του Αρθούρου, του Άβαλον και του μάγου Μέρλιν;




της Ευλαμπίας Τσιρέλη

Αρθούρος και Άβαλον


Το νησί της Άβαλον, γνωστό και ως «Νησί των Μήλων» (πιθανότατα σχετίζεται και με τη χώρα των Εσπερίδων) είναι για πάντα συνδεδεμένο με το όνομα του βασιλιά Αρθούρου.  Ο μύθος του Αρθούρου έχει κελτικές ρίζες, αλλά έγινε γνωστός όταν κυριάρχησε στην μεσαιωνική λογοτεχνία της ηπειρωτικής Ευρώπης με την Γαλλική, Αγγλική και Ουαλική εκδοχή του.



Ο συνδετικός κρίκος ωστόσο ανάμεσα στην κελτική ιστορία και τον Αρθούριο θρύλο της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας είναι η Ιστορία των Βασιλέων της Βρετανίας που συντέθηκε στα μέσα του 12ου αιώνα από τον Τζέφρεϊ του Μόνμαθ. 


Geoffrey of Monmouth









Ο συγγραφέας σε αυτή την ιστορία διατύπωσε ότι η χώρα της Άβαλον, το Ίνσουλα Αβαλόνις (Insula Avallonis) για την ακρίβεια, ήταν ο τόπος όπου μεταφέρθηκε ο Αρθούρος από την αδελφή του Μοργκάνα Λε Φέι  για να πεθάνει μετά τον τραυματισμό του στην τελευταία του μάχη. 


Μοrgan le Fay
Burne-Jones Last Sleep of Arthur in Avalon
Το νησί -ή ο άγνωστος αυτός τόπος- που έχει συνδεθεί με το Γκλαστονμπέρι, έχει αποτελέσει
πηγή αμέτρητων θρύλων, διηγήσεων και μυθολογιών. Οι Ουαλοί κυρίως πιστεύουν ακόμα ότι ο Αρθούρος δεν έχει πεθάνει, αλλά ζει στο μυθικό νησί της Άβαλον, έναν υπέροχο Αλλόκοσμο όπου δεν υπάρχει πόνος και θάνατος και κάποια στιγμή θα επιστρέψει να δοξαστεί.


Ο Λόφος του Γκλάστονμπέριτης Αγγλίας

Η κορυφή του λέγεται ότι κρύβει είσοδo για τον Αλλόκοσμο. Ο Τζέφρεϊ ωστόσο δεν μας λέει πού βρισκόταν η Άβαλον, αλλά όταν αναφέρθηκε πάλι σ’ αυτήν στο έργο του «Η ζωή του Μέρλιν» έκανε σαφές ότι ο ίδιος δεν πίστευε με κανέναν τρόπο πως η Άβαλον βρισκόταν στα ανοικτά της ακτής του Σόμερσετ -ένας ισχυρισμός που άρχισε να διαδίδεται λίγο αργότερα από τους μοναχούς του Γκλάστονμπερι.


Glastonbury Abbey
Τον ισχυρισμό αυτό κατέγραψε κάποιος Γιράλδος Γαμπρένσις, που από πολλούς θεωρούνταν οξύνους κριτικός και γενικά πιο αξιόπιστος από τον Τζέφρεϊ. Γράφοντας για μια προσπάθειά του να βρει τον τάφο του βασιλιά Αρθούρου στο χώρο του Αββαείου του Γκλάστονμπέρι, ο Γαμπρένσις εξηγεί ότι ο Αρθούρος πέθανε στην Άβαλον, που όπως λέει, αποτελεί το παλιό βρετανικό όνομα για το Γκλάστονμπέρι.





Το όνομα Γκλάστονμπέρι είναι αγγλοσαξωνικό, αλλά το όνομα που του είχαν δώσει οι αρχαίοι Βρετανοί (που ήταν βέβαια Κέλτες) ήταν Ίνισγουίτριν («Νησί του Γυαλιού»).


Άποψη της κορυφής του Glastonbury
Η κορυφή του Γκάστονμπέρι έχει συνδεθεί με τον τόπο όπου συγκεντρώνονταν οι νεκροί για να  συναντήσουν τον άρχοντα Ανούν. Υπάρχει μια πιθανότητα η σύνδεση του Γκλάστονμπέρι με την κελτική μυθολογία και το πρόσωπο του Αρθούρου να προέρχεται από μια ιστορία που περιλαμβάνεται στον βίο του Ουαλού Αγίου Κόλεν, ο οποίος έζησε σε μια σπηλιά στην πλαγιά του λόφου. Σύμφωνα με αυτήν, μια μέρα ο Άγιος ανέβηκε θαρραλέα στην κορυφή του λόφου, που θεωρούταν στοιχειωμένη από αερικά, για να αντιμετωπίσει τον Γκουίν, τον βασιλιά των πνευμάτων.



Μέρλιν


Ο Τζέφρεϊ του Μόνμαθ έκανε το ίδιο και για τον μάγο Μέρλιν. Συνέδεσε δηλαδή την κελτική του ρίζα με την ευρωπαϊκή ηπειρωτική λογοτεχνία. Στα κείμενά του τον ονομάζει Μερλίνους (ο Τζέφρεϊ γράφει στα λατινικά), όνομα που προέρχεται από το  ουαλικό Μύρντιν. Αρχικά ο Μύρντιν, στην καθαρά κελτική μορφή του, ήταν ένας παράφρων προφήτης που ζούσε μέσα στα δάση της νότιας Σκωτίας. Ο Άγριος Άνθρωπος των Δασών αποτελεί την ιστορία του Μέρλιν, που στην ιρλανδική έκδοση της τον ονομάζει Σουίνι και στη σκωτική, Λάλογκαν.


Ο Μέρλιν εικονιζόμενος ως γίγαντας, κατασκευάζει το Stonehenge.

Από το βιβλίο "Ο Θάνατος στην Κελτική Μυθολογία και Παράδοση-Ευλαμπία Τσιρέλη

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη,  μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση.

Πέμπτη, 6 Ιουνίου 2013

Το αλάτι, ένας ζωτικός παράγοντας στις πρώτες κοινωνίες των Κελτών


Αναπαράσταση εξόρυξης άλατος στο Hallstatt της Αυστρίας
της Ευλαμπίας Τσιρέλη

Φαίνεται ότι οι Κέλτες είχαν μια ιδιαίτερη σχέση με το αλάτι από την εποχή του Σιδήρου ακόμα όταν η πρώτη ομάδα που αυτοαποκαλούνταν Κέλτες, μια πολεμοχαρής φυλή κοντά στο Hallstatt της Αυστρίας και συγκεκριμένα στην περιοχή Salzkammergut, περίπου 50 χλμ. νοτιοανατολικά του σύγχρονου Saltsburgh στην Άνω Αυστρία άρχισε τις εξορύξεις.  Η αρχική μάλιστα υπεροχή τους έναντι των γειτόνων τους πιθανότατα οφείλεται στην εξόρυξη άλατος το οποίο μπορούσαν να εμπορεύονται ή να το χρησιμοποιούν σε κρέας ή ψάρι



Η δυνατότητα αυτή να διατηρούν τα τρόφιμά τους, τους επέτρεψε να κυνηγούν άφθονα ζώα την κατάλληλη εποχή τα οποία φυσικά μπορούσαν να διατηρήσουν στο αλάτι όλο το χειμώνα, αντί να ακολουθούν τις μετακινήσεις των κοπαδιών. Έτσι κατάφεραν αν δημιουργήσουν μόνιμους οικισμούς και να προστατεύουν τις αποθήκες αλατιού τους από την οικειοποίηση από τους ανταγωνιστές τους. Η εξημέρωση των ζώων επίσης, καθώς και η φύτευση καλλιεργειών, σημαντικά κομμάτια του πολιτισμού τους, ενθαρρύνθηκαν επίσης από την κατοχή αυτού του αγαθού. 

Ορυχεία άλατος στο Hallstatt



Ο πολιτισμός Hallstatt εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την ήπειρο και ήδη από τον 5ο αιώνα π.Χ. ακόμη, είχε κατακτήσει το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, βόρεια των Άλπεων. 



To σημερινό Hallstatt

Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη,  μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση.