Δευτέρα, 16 Απριλίου 2012

Το παρεκκλήσι των οστών - Capela dos Ossos


της Ευλαμπίας Τσιρέλη


Το παρεκκλήσι Capela dos Ossos, ή το παρεκκλήσι των οστών, βρίσκεται δίπλα από την εκκλησία του Αγίου Φραγκίσκου στην μεσαιωνική πορτογαλική πόλη Evora. Κατασκευάστηκε τον 16 αιώνα με πρωτοβουλία ενός φραγκισκανού  μοναχού που ήθελε να τονίσει την ματαιότητα αυτού του κόσμου. Η επιγραφή στην είσοδο το λέει ξεκάθαρα: 
Nós ossos que aqui estamos pelos vossos esperamos, δηλαδή,  Εμείς τα κόκαλα που είμαστε εδώ, περιμένουμε τα δικά σου.




Τον 16ο αιώνα, στην Evora υπήρχαν περίπου 43 νεκροταφεία που είχαν καταλάβει πολλά στρέμματα καλλιεργήσιμης έκτασης. Τότε οι αρχές αποφάσισαν να καταστρέψουν κάποια από αυτά. Μπροστά στον κίνδυνο να εκταφούν όμως και τα κόκαλα 5.000 μοναχών η εκκλησία αποφάσισε να μεταφέρει τα λείψανα στο παρεκκλήσι για να σώσει τις ψυχές τους.




Οι μοναχοί που ζούσαν στο παρεκκλήσι βρήκαν καλύτερη την ιδέα να τοποθετήσουν τα λείψανα στους τοίχους αντί να τα κρύψουν πίσω από κλειστές πόρτες. Πίστευαν ότι οι επισκέπτες αντικρίζοντας τα οστά θα καταλάβουν πόσο κοντά είναι ο θάνατος και θα καταλάβουν ότι ζουν σε ένα πρόσκαιρο υλικό κόσμο.




Η εκκλησία είναι ένα αριστούργημα όπως μπορείτε να δείτε και σίγουρα φτιάχτηκε με πολύ μεράκι και αγάπη. Η ομορφιά μπορεί να βρίσκεται παντού…




Τρίτη, 10 Απριλίου 2012

To δάσος του Θανάτου (Aokigahara - Δάσος των Αυτοκτονιών)


της Ευλαμπίας Τσιρέλη

Είναι γνωστό σε όλους πόσο περίεργη είναι η κοινωνία των Ιαπώνων. Αυτή τη φορά φαίνεται όμως ότι ξεπέρασαν κάθε φαντασία. Η υπερβολική αποξένωση μεταξύ των ανθρώπων και η εμμονή με την ηλεκτρονική και μόνο επικοινωνία, έχει αυξήσει επικίνδυνα τη μοναξιά και οδηγεί τους ανθρώπους πολύ πιο εύκολα να δώσουν τέλος στη ζωή τους.

Το δάσος Aokigahara, γνωστό και ως «Η Θάλασσα των Δέντρων» είναι ένα δάσος 35 χλμ. στη βορειοδυτική πλευρά του όρους Fuji της Ιαπωνίας. Συνδεδεμένο με πολλούς θρύλους περί δαιμόνων της Ιαπωνικής μυθολογίας, είναι διάσημο ως το κατάλληλο μέρος για… αυτοκτονίες. Το 2002 βρέθηκαν 78 πτώματα σπάζοντας το ρεκόρ του 1998, που έφτανε τα 73. Κάθε χρόνο πάντως οι θάνατοι πλησιάζουν τους 100. Οι περισσότεροι φαίνεται ότι προτιμούν τον απαγχονισμό, αφού θεωρείται πως είναι ο πλέον ανώδυνος τρόπος να πεθάνει κανείς. Άλλοι παίρνουν υπνωτικά χάπια πριν στηθούν στην αυτοσχέδια κρεμάλα, τους, ενώ ελάχιστοι είναι εκείνοι που προτιμούν τον αυτοπυροβολισμό, για να μην διαταράξουν την γαλήνη του δάσους.

Πινακίδα με κείμενο που αποτρέπει τους ανθρώπους από το να αυτοκτονήσον


Οι υπάλληλοι που εργάζονται ως φύλακες του δάσους, βρίσκουν ζωντανούς ανθρώπους πολλές φορές κι αν είναι τυχεροί καταφέρνουν να τους μεταπείσουν. Αρκεί μια φράση του τύπου «ξανασκέψου το φίλε μου, είμαι πολύ χαρούμενος που σε γνώρισα πάντως» για να αλλάξει τη γνώμη των απελπισμένων ανθρώπων. Τις περισσότερες φορές όμως δυστυχώς έρχονται αντιμέτωποι με απίστευτα θεάματα και δουλειά τους είναι να περισυλλέγουν τα πτώματα. Σε όποια κατάσταση αποσύνθεσης και να βρίσκονται αυτά, μεταφέρονται σε έναν σταθμό κοντά στο δάσος. Εκεί βάζουν το πτώμα σε ένα κρεβάτι που υπάρχει εκεί για αυτόν τον λόγο. Στο απέναντι κρεβάτι, ξαπλώνει κάποιος άλλος (ζωντανός), διότι υπάρχει η προκατάληψη, ότι αν κανείς παρατήσει ένα πτώμα μόνο του, το μοναχικό του πνεύμα θα ουρλιάζει όλη νύχτα και το σώμα θα κινηθεί μόνο του στο κρεβάτι του σπιτιού του όπου συνήθιζε να κοιμάται όταν ζούσε.



Το δάσος είναι γεμάτο αντίσκηνα και απομεινάρια φαγητού, ρούχα και άλλα προσωπικά αντικείμενα, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν παίρνουν όλοι πολύ σύντομα την απόφαση να πεθάνουν. Άλλοι αφήνουν κούκλες καρφωμένες ή κρεμασμένες και σημειώματα που δείχνουν ότι δεν τα κατάφεραν. Η απελπισία αυτών των ανθρώπων έχει κινητοποιήσει τις αρχές, που έχουν τοποθετήσει μια μεγάλη πινακίδα στην είσοδο του δάσους που παρακαλεί τους υποψήφιους αυτόχειρες, να το ξανασκεφτούν και να επικοινωνήσουν με την αστυνομία για βοήθεια.

Εκτός από τα ψυχολογικά, οικονομικά και προβλήματα υγείας που οδηγούν έναν Ιάπωνα στο απονενοημένο διάβημα, υπάρχουν και οι ταλαίπωροι ηλικιωμένοι που παραδοσιακά εγκαταλείπονται από τα παιδιά τους όταν γεράσουν. Αναγκασμένοι να φύγουν από το σπίτι, οι περισσότεροι σήμερα, μην έχοντας κανένα, μεταβαίνουν απελπισμένοι στο δάσος… Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η νουβέλα «Το Πλήρες Εγχειρίδιο της Αυτοκτονίας», του Wataru Tsurumui έχει γίνει best seller στην Ιαπωνία. Αντίτυπα του βιβλίου ανακαλύπτονται συνέχεια ανάμεσα στα προσωπικά πράγματα πολλών αυτοχείρων.


Πηγές:
en.wikipedia.org
articles.cnn.com
news247.gr

Κυριακή, 1 Απριλίου 2012

Η Ιστορία της Πρωταπριλιάς


της Ευλαμπίας Τσιρέλη

Ένα, σχεδόν, πανευρωπαϊκό έθιμο που τιμάται ευλαβικά από –τουλάχιστον- τον Μεσαίωνα μέχρι τις μέρες μας, το αθώο ψέμα της 1ης Απριλίου αποτελεί, ακόμα και σήμερα, γρίφο για τους ιστορικούς που προσπαθούν να εντοπίσουν την προέλευσή του. 
Η Πρωταπριλιά των Ελλήνων, η April Fools' Day των Βρετανών, το Poisson D’Avril (το ψάρι του Απριλίου δηλαδή) των Γάλλων και το Aprilscherz των Γερμανών, είναι μόνο μερικά από τα έθιμα που τηρούνται στην ευρωπαϊκή ήπειρο. 


Προέλευση

Η πρώτη εκδοχή θέλει αυτό το έθιμο να έχει ξεκινήσει από τους Κέλτες, οι οποίοι ήταν δεινοί ψαράδες. Η εποχή του ψαρέματος ξεκινούσε την 1η Απριλίου. Όσο καλοί ψαράδες όμως και να ήταν, την εποχή αυτή του χρόνου τα ψάρια πιάνονται δύσκολα. Έτσι και αυτοί, όπως προστάζει ο «κώδικας δεοντολογίας» των ψαράδων όλων των εποχών, έλεγαν ψέματα σχετικά με τα πόσα ψάρια είχαν πιάσει. Αυτή η συνήθεια, έγινε με το πέρασμα του χρόνου έθιμο. Γι’ αυτό και οι Γάλλοι ονομάζουν το πρωταπριλιάτικο ψέμα «ψάρι του Απρίλη».

Η δεύτερη εκδοχή, που θεωρείται και πιο βάσιμη ιστορικά, θέλει γενέτειρα του εθίμου, την Γαλλία του 16ου αιώνα. Μέχρι το 1564 η πρωτοχρονιά των Γάλλων ήταν η «1η Απριλίου». Την χρονιά αυτή όμως, και επί βασιλείας του Καρόλου του 9ου, αυτό άλλαξε και Πρωτοχρονιά θεωρούταν πλέον η 1η Ιανουαρίου. Στην αρχή, αυτό δεν το δέχτηκαν όλοι οι πολίτες. Οι αντιδραστικοί συνέχιζαν να γιορτάζουν την παλαιά, πλέον, πρωτοχρονιά τους, την 1η Απριλίου, ενώ οι υπόλοιποι τούς έστελναν πρωτοχρονιάτικα δώρα για να τους κοροϊδέψουν. Το πείραγμα αυτό μετατράπηκε, με τον καιρό, σε έθιμο.

Για κάποιους πάλι, οι πρωταπριλιάτικες φάρσες οφείλουν την ύπαρξή τους στη γιορτή της «Κοροϊδίας και του Ξεγελάσματος» της ρωμαϊκής Θεάς «Venus Aprilis», δηλαδή της Aπριλίου Aφροδίτης, που έδινε το έναυσμα για απελευθέρωση του πνεύματος ταυτόχρονα με την οργιώδη απελευθέρωση της φύσης κατά την Άνοιξη.

Ελλάδα

Σύμφωνα με την αρχαιοελληνική εκδοχή, η 1η Απριλίου είναι η 12η ημέρα μετά την εαρινή ισημερία, μια ημέρα η οποία στην κλασική αρχαιότητα ήταν αφιερωμένη στον Θεό Διόνυσο και τη Θεά Αφροδίτη, οπότε οι αρχαίοι Έλληνες επιδίδονταν σε «πικάντικους» εορτασμούς, με διασκεδάσεις και φάρσες.   

Τοπικά ελληνικά έθιμα

Στη Θράκη, το βρόχινο νερό της Πρωταπριλιάς θεωρείται θεραπευτικό. Γι’ αυτό το μαζεύουν σε μπουκάλι και το δίνουν στους αρρώστους.
Στην Κομοτηνή, την παλιά Γκιουμουλτζίνα, λέγανε πως την πρωταπριλιά το είχαν σε καλό να γελούν, «για να γίνουν τα κουκούλια τους», όταν, βέβαια, είχαν σηροτροφία (εκτροφή μεταξοσκωλήκων). 
Στη Τζαντώ της Ανατολικής Θράκης, είχανε σε καλό να γελάσουν τον άλλον, για να δώσουν τα δέντρα καρπό. Μα εκείνος που ξεγελιόταν, το είχε σε κακό όλο τον χρόνο να είναι γελασμένος, κι αν ήταν παντρεμένος, θα χήρευε. 
Στην Άνδρο, πάλι, λένε ψέματα την 1η του Μάρτη και όχι την Πρωταπριλιά.


Επιτρέπεται η ηλεκτρονική αναδημοσίευση μόνο εφόσον αναδημοσιευτεί το πλήρες κείμενο, με ξεκάθαρη απόδοση στη συγγραφέα Ευλαμπία Τσιρέλη,  μαζί με σύνδεσμο στην παρούσα σελίδα. Απαγορεύεται κάθε είδους έντυπη αναδημοσίευση.